Kjaramál

Uppsagnarfrestur

1. Fyrstu tvær vikurnar í starfi er enginn uppsagnarfrestur.
2. Eftir tveggja vikna samfellt starf hjá sama atvinnurekanda: 12 almanaksdagar.
3. Eftir 3 mánuði í samfelldu starfi hjá sama atvinnurekanda: 1 mánuður m.v. mánaðarmót.
4. Eftir 2 ár í samfelldu starfi hjá sama atvinnurekanda: 2 mánuðir m.v. mánaðarmót.
5. Eftir 3 ár í samfelldu starfi hjá sama atvinnurekanda: 3 mánuðir m.v. mánaðarmót.

Uppsögn miðast við næstu mánaðamót eftir að uppsögn er tilkynnt.

Uppsagnir skulu vera skriflegar.

Skýring: Starfsmaður segir upp starfi sínu 24. janúar. Uppsögn tekur gildi 1. febrúar og uppsagnarfrestur hefst.  Síðasti vinnudagur starfsmanns er 31. apríl. Sama gildir ef atvinnurekandi segir starfsmanni upp.

Starfsmanni ber að vinna uppsagnarfrest samkvæmt ráðningarsamningi. Ef atvinnurekandi óskar ekki eftir vinnuframlagi hans á uppsagnarfresti ber honum engu að síður að greiða uppsagnarfrest.

Uppgjör á orlofi, orlofs- og desmeberuppbótum fer alla jafna fram með síðustu launagreiðslu.

Almennt séð er ekkert sem bannar uppsögn í veikindum. Þó er óheimilt að uppsögnin leiði til skerðingar á veikindarétti, hvort sem um er að ræða veikindi eða slys/vinnuslys

Starfsmaður á rétt á viðtali um starfslok sín og ástæður uppsagnar.

Eftirfarandi á við ef atvinnurekandi segir starfmanni upp eftir 10 ára samfellt starf hjá sama atvinnurekanda og starfsmaður hefur náð;

• 55 ára aldri: 4 mánuðir m.v. mánaðarmót.
• 60 ára aldri: 5 mánuðir m.v. mánaðarmót.
• 63 ára aldri: 5 mánuðir m.v. mánaðarmót.

Starfsmaður getur hinsvegar sagt upp starfi sínu með 3 mánaða fyrirvara.

Veikindaréttur er heildarréttur á hverju 12 mánaða tímabili og samfellt starf hjá sama atvinnurekanda.

• Á fyrsta starfsári greiðast 2 dagar á staðgengilslaunum fyrir hvern unninn mánuð.
• Eftir 1 ár: 1 mánuður á staðgengilslaunum.
• Eftir 2 ár: 2 mánuðir (einn mánuður á staðgengilslaunum og einn mánuður á dagvinnulaunum).
• Eftir 3 ár: 3 mánuðir (einn mánuður á staðgengilslaunum og tveir mánuðir á dagvinnulaunum).
• Eftir 5 ár: 4 mánuðir (einn mánuður á staðgengilslaunum, einn mánuður á fullu dagvinnukaupi og tveir mánuðir á dagvinnulaunum).

Staðgengilslaun: Þau laun sem starfsmaður hefði haft ef hann hefði mætt til vinnu, að undanskildum álagsgreiðslum vegna sérstakrar áhættu, erfiði eða óþrifnaðar við framkvæmd sér tilgreindra starfa auk mætingabónus.

Dagvinnulaun: Föst laun miðað við dagvinnu (án bónus og hvers konar álagsgreiðslna) fyrir 8 klst.á dag eða 40 klst. á viku m.v. fullt starf.

Fullt dagvinnukaup: Föst laun fyrir dagvinnu auk vaktaálags, bónus og annarra afkastahvetjandi eða sambærilegra álagsgreiðslna vegna vinnu miðað við 8 klst. á dag eða 40 klst. á viku m.v. fullt starf. 

Skýring: Veikindaréttur miðast við greidda veikindadaga á 12 mánaða launatímabili. Þegar starfsmaður verður óvinnufær er horft til þess hversu margir dagar hafa verið greiddir á síðustu 12 launamánuðum og dragast þeir frá áunnum veikindarétti. 

Veikindi barna

Um er að ræða rétt foreldra til launa vegna veikinda barna sinna undir 13 ára aldri. Sama á við um börn undir 16 ára aldri ef veikindi leiða til sjúkrahúsvistar í einn dag eða lengur.

• Á fyrstu sex mánuðum í starfi: 2 dagar fyrir hvern unnin mánuð.
• Eftir 6 mánaða starf: 12 dagar á hverju 12 mánaða tímabili.

Foreldri heldur dagvinnulaunum sínum, svo og vaktaálagi þar sem það á við.

Með foreldri sé einnig átt við fósturforeldri eða forráðamann, sem er framfærandi barns og komi þá í stað foreldris.

Vinnuslys

Forfallist starfsmaður af völdum slyss við vinnuna eða á beinni leið til eða frá vinnu og eins ef starfsmaður veikist af atvinnusjúkdómi, skal hann auk réttar til launa í veikindum halda dagvinnulaunum sínum í þrjá mánuði.

Réttur vegna vinnuslyss er sjálfstæður réttur og gengur ekki á veikindarétt starfsmannsins

Uppsagnarfrestur

Ótímabundin ráðning

• Á reynslutíma (sem eru 3 mánuðir nema annað sé ákveðið í ráðningasamningi): 1 mánuður
• Að loknum reynslutíma (3 mánuðir +): 3 mánuðir.

Ef starfsmanni er sagt upp störfum eftir 10 ára samfellt starf hjá sömu stofnun og hefur náð;

• 55 ára aldri þá er uppsagnarfrestur 4 mánuðir
• 60 ára aldri þá er uppsagnarfrestur 5 mánuðir
• 63 ára aldri þá er uppsagnarfrestur 6 mánuðir

Starfsmaður getur sagt upp starfi sínu með 3 mánaða fyrirvara.

Uppsögn miðast við mánaðarmót og skal vera skrifleg.

Tímabundin ráðning og ráðning í tímavinnu fellur úr gildi án uppsagnar við lok samningstíma

Ef annar hvor aðila vill slíta ráðningarsambandinu fyrr:

• Á fyrstu 3 mánuðum starfstímans skal uppsagnarfrestur vera ein vika miðað við vikuskipti (vikuskipti miðast við föstudag).
• Eftir þriggja mánaða samfellt starf skal uppsagnarfrestur vera 1 mánuður.

Óreglubundið ráðinn

Starfsmaður sem ráðinn er óreglubundið um lengri eða skemmri tíma hefur ekki sérstakan uppsagnarfrest á fyrsta mánuði en eftir það er uppsagnarfrestur ein vika.

Ótímabundin ráðning:

• 0-3 mánuðir: 14 dagar
• 3-6 mánuðir: 35 dagar
• Eftir 6 mánuði: 119 dagar
• Eftir eitt ár: 133 dagar
• Eftir sjö ár: 175 dagar
• Eftir 12 ár: 273 dagar
• Eftir 18 ár: 360 dagar

Starfsmaður sem er ráðinn í tímavinnu eða minna en 2 mánuði:

• Á fyrsta mánuði í starfi: 2 dagar
• Á öðrum mánuði í starfi: 4 dagar
• Á þriðja mánuði í starfi: 6 dagar
• Á fjórða-sjötta mánuði: 14 dagar
• Eftir 6 mánuði: 30 dagar

Laun greiðast þó ekki lengur en ráðningu er ætlað að standa.

Á fyrstu viku veikinda greiðast mánaðarlaun og fastar greiðslur (s.s. yfirvinna, vakta-, gæsluvakta- og óþægindaálag og greiðslur fyrir eyður í vinnutíma enda sé um að ræða fyrirfram ákveðinn vinnutíma skv. reglubundnum vöktum eða reglubundinni vinnu starfsmanns sem staðið hefur í 12 almanaksmánuði eða lengur eða er ætlað að standa a.m.k. svo lengi).

Eftir fyrstu viku veikinda skal til viðbótar við laun, greitt meðaltal yfirvinnustunda sem voru greidd síðustu 12 mánaðarleg uppgjörstímabil yfirvinnu eða síðustu 12 heilu almanaksmánuði.

Veikindi barna

Foreldri/forráðamaður á rétt á að vera frá vinnu í samtals 12 vinnudaga (96 vinnuskyldustundir) m.v. fullt starf á hverju almanaksári vegna veikinda barna sinna undir 13 ára aldri.

Í þessum fjarvistum eru greidd dagvinnulaun og vaktaálag skv. reglubundinni varðskrá/vaktskrá.

Vinnuslys

Ef starfsmaður er óvinnufær vegna vinnuslyss eða atvinnusjúkdóms, bætast við veikindarétt 13 vikur eða 91 dagur.

Fyrir þennan tíma eru greidd mánaðarlaun, (ekki er greitt skv. yfirvinnu, vakta-, gæsluvakta- og óþægindaálag og eyður í vinnutíma með þessari viðbót).

Uppsagnarfrestur

• Á fyrstu þremur mánuðum í starfi:  1 mánuður.
• Eftir þrjá mánuði í starfi: 3 mánuðir.

Ef starfmanni er sagt upp eftir a.m.k. 10 ára samfellt starf hjá sama sveitarfélagi og hefur náð;

• 55 ára aldir þá er uppsagnarfrestur 4 mánuðir
• 60 ára aldri þá er uppsagnarfrestur 5 mánuðir
• 63 ára aldri þá er uppsagnarfrestur 6 mánuðir

Starfsmaður getur sagt upp starfi sínu með þriggja mánaða fyrirvara.

Uppsögn miðast við mánaðarmót og skal vera skrifleg.

Tímabundinn ráðningarsamningur

Óheimilt er að framlengja eða endurnýja tímabundinn ráðningarsamning þannig að hann vari samfellt lengur en í tvö ár nema annað sé tekið fram í lögum.

Veikindadagar eru taldir í almanaksdögum á hverju 12 mánaðatímabili.

Starfsmaður sem ráðinn er til starf á mánaðarlaunum í a.m.k. tvo mánuði heldur rétti til launa svo lengi sem veikindadagar hans, taldir í almanaksögum verða ekki fleiri á hverjum 12 mánuðum;

• 0-3 mánuðir í starfi: 14 dagar
• næstu 3 mánuðir í starfi: 35 dagar
• eftir 6 mánuði í starfi: 119 dagar
• eftir 1 ár í starfi: 133 dagar
• eftir 7 ár í starfi: 175 dagar
• eftir 12 ár í starfi: 273 dagar
• eftir 18 ár í starfi: 360 dagar

Starfsmaður sem ráðinn er í tímavinnu eða ráðinn skemur en 2 mánuði, skal halda launum svo lengi sem veikindadagar hans, taldir í almanaksdögum, verða ekki fleiri á hverjum 12 mánuðum:

• Á 1. mánuði í starfi: 2 dagar
• Á 2. mánuði í starfi: 4 dagar
• Á 3. mánuði í starfi: 6 dagar
• Eftir 3 mánuði í starfi: 14 dagar

Laun greiðast ekki lengur en ráðningu er ætlað að standa.

Fyrstu viku veikindaforfalla eða þann tíma sem svarar til einnar viku vinnuskyldu greiðast mánaðarlaun og fastar greiðslur (yfirvinna, vakta-, gæsluvakta-, og óþægindaálag og greiðslur fyrir eyður í vinnutíma nema um sé að ræða fyrirfram ákveðinn vinnutíma skv. reglubundnum vöktum eða reglubundinni vinnu sem staðaði hefur í 12 almanaksmánuði eða lengur eða er ætlaða að standa a.m.k. svo lengi).

Eftir fyrstu viku veikindaforfalla greiðast mánaðarlaun og fastar greiðslur og að auki meðaltal þeirra yfirvinnustunda sem starfsmaður hefur fengið greiddar á síðustu 12 mánaðarlegu uppgjörstímabilum yfirvinnu (sérstaklega er kveðið á í kjarasamningi hvernig þetta fyrirkomulag er á vinnustöðum þar sem starfsemi liggur niðri hluta árs t.d. skólum - sjá nánar í kjarasamningi).

Veikindi barna

Foreldri/forsjáraðili á rétt á að vera frá vinnu í samtals 12 vinnudaga (96 vinnuskyldustundir m.v. fullt starf) á hverju almanaksári vegna veikinda barna sinna undir 13 ára aldri. Nýta má hluta eða að öllu leyti framangreindan rétt vegna barna undir 16 ára aldri í alvarlegum veikindum sem leiða til sjúkrahúsvistar. 

Greiða skal dagvinnulaun og vakataálag í slíkum fjarvistum. 

Vinnuslys

Ef starfsmaður er óvinnufær vegna vinnuslyss eða atvinnusjúkdóms, bætast við veikindarétt 13 vikur eða 91 dagur.

Fyrir þennan tíma eru greidd mánaðarlaun, (ekki er greitt skv. yfirvinnu, vakta-, gæsluvakta- og óþægindaálag og eyður í vinnutíma með þessari viðbót).

Uppsagnarfrestur er gagnkvæmur.

Á fyrstu þremur mánuðum í starfi (reynslutími): 1 vika m.v. vikuskipti

Næstu 9 mánuði í starfi: 1 mánuður m.v. mánaðarmót

Eftir 12 mánuði í starfi: 3 mánuðir m.v. mánaðarmót

Ef starfsmanni er sagt upp störfum eftir 10 ára samfellt starf og hefur náð:

• 55 ára aldri þá er uppsagnarfrestur 4 mánuðir
• 60 ára aldri þá er uppsagnarfrestur 5 mánuðir

Starfsmaður getur sagt upp starfi sínu með 3 mánaða fyrirvara.

Allar uppsagnir skulu vera skriflegar og á sama tungumáli og ráðningarsamningur starfsmanns.

Veikindaréttur miðast við veikindadaga á hverjum 12 mánuðum

Á 1. ári: 2 vinnudagar fyrir hvern byrjaðan mánuð í starfi

Eftir 1 ár: 2 mánuðir

Eftir 3 ár: 3 mánuðir

Eftir 5 ár: 4 mánuðir

Eftir 10 ár: 6 mánuðir

Greidd eru föst laun í veikindum og yfirvinna í allt að 1 mánuð sem starfsmaður er fjarverandi vegna sjúkdóms/slyss, skv. 5. gr. laga nr. 19/1979.  Ef veikindi vara lengur en einn mánuð og styttra en þrjá mánuði eru greidd 90% af yfirvinnu hins fyrsta mánaðar. Í langtímaveikindum skal miða við meðaltal yfirvinnu þess starfsmann síðustu 6 mánuði, ef viðmiðun skortir.

Ef starfsmaður veikist eða slasast og getur ekki sótt vinnu af þeim sökum, skal hann svo fljótt sem auðið er tilkynna það stjórnanda með símtal. Stjórnandi ákveður hvort skila þurfi læknisvottorði.

Hafi stafsmaður fullnýtt veikindarétt sinn og verið áfram frá vinnu vegna veikinda sem svarar uppsagnarfresti, telst frá þeim tíma liðnum ekki lengur starfsmaður. Þegar starfsmaður hefur náð heilsu á ný, skal honum gefinn kostur á starfi við hæfi þegar slíkt starf losnar.  

Veikindi barna

Um er að ræða rétt foreldra til launa vegna veikinda barna sinna undir 13 ára aldri.

Á fyrstu 6 mánuðum í starfi: 2 dagar fyrir hvern unninn mánuð.

Eftir 6 mánaða starf: 12 dagar á hverjum 12 mánuðum.

Slys og atvinnusjúkdómar

Verði starfsmaður fyrir slysi á vinnustað eða á beinni leið frá vinnustað til heimilis og öfugt eða veikist af orsökum sem rekja má til vinnunnar (trúnaðarlæknir kemur að slíkum úrskurði), heldur hann óskertum launum í allt að 12 mánuði.

Uppsagnarfrestur er gagnkvæmur.

• Á fyrstu þremur mánuðum í starfi (reynslutími): 1 vika m.v. vikuskipti.
• Næstu 9 mánuði í starfi: 1 mánuður m.v. mánaðarmót.
• Eftir 12 mánuði í starfi: 3 mánuðir m.v. mánaðarmót.

Ef starfsmanni er sagt upp störfum eftir 10 ára samfellt starf og hefur náð:

• 55 ára aldri þá er uppsagnarfrestur 4 mánuðir.
• 60 ára aldri þá er uppsagnarfrestur 5 mánuðir.
• 63 ára aldri þá er uppsagnarfrestur 6 mánuðir.

Starfsmaður getur sagt upp starfi sínu með 3 mánaða fyrirvara.

• Á fyrsta starfsári: 2 dagar fyrir hvern unninn mánuð.
• Eftir eitt ár í starfi: 12 dagar á hverjum 12 mánuðum.

Foreldri skal halda föstum launum.

Slys og atvinnusjúkdómar

Verði starfsmaður fyrir slysi á vinnustað eða á beinni leið frá vinnustað til heimilis og öfugt eða veikist af orsökum sem rekja má til vinnunnar (skv. reglugerð nr. 540/2011. Trúnaðarlæknir kemur að málum), heldur hann óskertum launum í allt að 12 mánuði.